Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Dünya Bankası işbirliğinde başlatılan “İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi” (İADŞP), İstanbul’da adeta bir umut dalgası yarattı. İlk günden itibaren vatandaşların yoğun ilgisiyle karşılaşan proje kapsamında, riskli yapıların dönüşümü için 3 milyon TL’ye kadar finansman imkanı sunuluyor. İlk 12 ay geri ödemesiz, 15 yıla varan vade ve yalnızca aylık %0,69 faiz oranı, bu projeyi diğer kredilerden ayıran en önemli unsur.
Şehir ve Bölge Planlaması
Yetkililer, ön başvurulardaki patlamayı “vatandaşın kentsel dönüşüme olan güveni ve ihtiyacı” olarak yorumluyor. İstanbul genelinde yapılan 14 binden fazla yüz yüze görüşmenin ardından gelen başvurular, özellikle Bahçelievler, Kadıköy ve Bakırköy gibi ilçelerde yoğunlaştı. Bahçelievler tek başına 1506 başvuruyla ilk sıraya yerleşirken, onu 1461 başvuruyla Kadıköy ve 1409 başvuruyla Bakırköy takip etti.
Projeye başvuranlardan biri de Kartal’da oturan iki çocuk babası Selçuk Bey. 30 yıllık apartmanında oturduğunu ve deprem anında evinin dayanıklılığından endişe ettiğini belirten Selçuk Bey, “Devletin sağladığı bu faiz oranı ve vade, bizim için büyük bir fırsat. Müteahhitimizle anlaştık, artık süreci başlatmak için banka adımını bekliyoruz” diyor.
Projeden yararlanabilmek için binanın 1 Ekim 2020’den itibaren yıkım sürecine girmiş olması ve riskli yapı statüsü taşıması gerekiyor. Ayrıca bina sakinlerinin müteahhit ile anlaşma sağlaması ve müteahhidin e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine başvuru yapması zorunlu. Teknik incelemelerin tamamlanmasının ardından hak sahipleri, bankalarla kredi süreçlerini başlatabilecek.
Kredi ve Borç
Öte yandan kredi tutarı, inşaat sürecinin ilerlemesine göre blokeli hesaplarda tutularak hak edişler doğrultusunda müteahhitlere aktarılıyor. Bu yöntem, hem bina sahiplerini hem de müteahhitleri koruyan güvenli bir mekanizma olarak öne çıkıyor.
Proje sadece İstanbul ile sınırlı değil. İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ’da da devam eden uygulama ile afetlere dayanıklı şehirler hedefi tüm Türkiye’ye yayılmayı amaçlıyor.
Bakanlık yetkilileri, ön başvuruların değerlendirme sürecinin ardından uygunluk kontrollerinin tamamlanarak kesin başvuruların netleşeceğini belirtti. Kentsel dönüşümde yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülen bu proje, milyonlarca İstanbullunun umut dolu bekleyişini de beraberinde getiriyor.
En Çok Başvuru Yapılan 15 İlçe
Projeye en fazla ilgi gösteren ilçeler şöyle sıralanıyor:
| Sıra | İlçe | Başvuru Sayısı |
|---|---|---|
| 1 | Bahçelievler | 1.506 |
| 2 | Kadıköy | 1.461 |
| 3 | Bakırköy | 1.409 |
| 4 | Kartal | 1.062 |
| 5 | Gaziosmanpaşa | 813 |
| 6 | Üsküdar | 736 |
| 7 | Ümraniye | 634 |
| 8 | Küçükçekmece | 614 |
| 9 | Maltepe | 500 |
| 10 | Avcılar | 500 |
| 11 | Pendik | 473 |
| 12 | Güngören | 450 |
| 13 | Bağcılar | 428 |
| 14 | Şişli | 418 |
| 15 | Fatih | 415 |
Bu 15 ilçede toplam 11 bin 419 ön başvuru alındı.
