Riskli yapıların, dayanma gücü ve demirine göre bakılarak riski olduğu tespit edilen binanın yıkım kararını Çevre ve Şehircilik il müdürlükleri veya idareler verecekler. Riskli binanın yıkımı ise 60 günde bitirilecek.
İstanbul Kartal ilçemizde 6 Şubatta aniden çöken bina ve Çanakkale Ayvacık ilçesinde geçtiğimiz hafta meydana gelen korkutan deprem sonrası Türkiye’deki riskli binaları yeniden gündeme geldi. Milliyet Aykut Yılmaz’ın yaptığı haberine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı geçtiğimiz günlerde belediyelere bir genelge yollalyarak üç ay içerisinde riskli binaların bakanlığa bildirilmesi istenmişti. Peki riskli binalar nasıl belirlenecek? İşte o sorunun yanıtı:
1- Riskli yapı ne demek?
Riskli yapı, sel, deprem, heyelan ve bunlar gibi muhtemel bir afette içinde yaşayanların can güvenliğinin olmadığı yapılardır. Riskli alanlar içerisinde ya da dışında olup ekonomik süresini tamamlayan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmi ve teknik verilere dayanarak tespiti yapın yapı ya da yapılar da riskli yapı kapsamına giriyor.
2- Riskli yapılar nasıl tespit edilir?
Riskli yapı tespiti, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlarca yapılıyor. Mülk maliklerden birisinin ya da kanuni temsilcisinin müracaatı ile bu tespit de yapılabilir. Müracaat için dilekçe, güncel tapu durum belgesi ve kimlik belgesi fotokopisi gerekiyor.
3- Hangi kriterlerle riskli yapı kararı veriliyor?
Riskli yapı kararı için bakılan bazı kriterler var. Yapıları denetiminde müracaat sonrasında betonların dayanma gücüne, içerisindeki demirlerin durumu, taşıyıcı sistem durumu, binanın dayanma gücüne bakılıyor. Ayrıca betonların ve demirlerin de sayıldığı bir süreçden de geçiriliyor. Binanın dayanma gücü zayıf olması ve diğer kriterlerde eksiklik olması durumunda bina riskli sayılıyor.
4- Riskli binadır kararını kim veriyor?
Binaların yapılan kontrolleri sonrasında, riskli olduğu belirtilen yapılar, ilgili kurum ve kuruluşlarca Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü veya yetki verilmesi halinde idareye bildiriliyor. Çevre ve Şehircilik il müdürlükleri veya idareler tarafından raporlar inceliyor. Raporlarda eksik ya da yanlışlıklar olması durumunda raporlar ilgili kişiye iade ediliyor. Diğer uygun bulunan tespitlere ilişkin şerh bildirimi ile ilgili tapu müdürlüğüne iletiliyor.
5- Riskli yapının 60 gün içinde yıktırılması gerekiyor
Tapu kütüğünce işlenen bilgiler, riskli yapı tespitine karşı tebligat tarihinden sonrasında 15 gün içinde riskli yapının bulunduğu yerdeki müdürlükçe dilekçe ile itiraz edilebiliyor. Aksi durumda tebligat tarihinden itibaren 60 günden az olmamak üzere içerisinde tespit edilen riskli yapının yıktırılması gerekiyor.
6- Güçlendirmede tercih edilebilir mi?
Riskli yapı olarak tespit edilen yapının yıktırılması yerine yeniden güçlendirilmesi de istenilebiliyor. Riskli yapının yıktırılması için bina sahiplerine verilen sürelerde maliklerce, güçlendirmenin teknik olarak mümkün olduğunun tespit edilmesi, Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19. maddesinin 2. fıkrasında şu şekilde (4/5 çoğunluk ile) güçlendirme kararı alınması gerekiyor. Güçlendirme projesinin hazırlatılması ve imar mevzuatı çerçevesinde ruhsat alınması da aranan şartlar arasında yer alıyor. Ayrıca, güçlendirmenin mahiyetine göre ruhsatı veren idareden belirlenecek süre içinde güçlendirme işinin yaptırılması gerekiyor. Güçlendirme işlemi yapıldıktan sonra tapu kaydındaki riskli yapı belirtmesinin kaldırılma işlemi için ilgili müdürlüğe başvuru yapılması gerekiyor.
7- Bina ve arsa farklı kişilere aitse?
Arsada olan yapının arsa maliklerinin dışında, tapu kaydındaki muhdesat bilgilerinde lehine şerh konulmuş bir başka kişiye ait olması halinde, riskli yapı tespitinin lehine şerh olan kişi tarafından yaptırılması gerekli.
