Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), 2026 yılının ilk İnşaat Sektörü Analizi Raporu’nu yayımladı. Raporda, ekonomik göstergelerin Türkiye inşaat sektöründe büyümenin ivme kaybetmeden devam ettiğine işaret ettiği belirtilirken; kaynak kullanımı, çevresel etkiler ve uzun vadeli sürdürülebilirlik başlıklarının karar vericiler açısından giderek daha belirleyici hâle geldiği vurgulandı. Kısa vadeli performans ile uzun vadeli dayanıklılık hedefleri arasındaki denge, hem kamu hem de özel sektör için stratejik bir kırılma noktası olarak öne çıkıyor.
Kamu Destekli Büyüme Öne Çıkıyor
Rapora göre 2025 yılı, inşaat sektöründe büyümenin korunabildiği ancak bu büyümenin niteliği ve sürdürülebilirliği üzerine tartışmaların yoğunlaştığı bir dönem oldu. TMB tarafından yayımlanan “Yeni Küresel Düzenin Kaos Evresi” başlıklı analizde; deprem bölgesinin yeniden imarı ve büyük ölçekli kamu yatırımlarının etkisiyle sektörün yıl genelinde ekonomiye güçlü katkı sağladığı ifade edildi. Buna karşın, özel sektör kaynaklı talebin zayıf kaldığı, konut ve ticari yapı yatırımlarında ise kalıcı bir dengelenmenin sağlanamadığı belirtildi. Bu görünüm, sektör büyümesinin büyük ölçüde kamu destekli bir yapıya sıkıştığını ortaya koyuyor.
Yüksek Maliyetler ve Sıkı Finansman Kırılganlığı Artırıyor
Raporda, 2025 yılının, küresel ölçekte yüksek belirsizlikler, sıkı finansman koşulları ve jeopolitik risklerin belirleyici olduğu bir konjonktürde geçtiği vurgulandı. İnşaat maliyetlerindeki yüksek seyrin; artan arsa ve finansman giderleriyle birleşerek, özellikle konut projelerinde kârlılığı baskıladığına dikkat çekildi.
“Hane halkının alım gücündeki erozyon ve yüksek borçlanma maliyetleri, yeni proje başlangıçlarını sınırlıyor” denilen raporda; üretim artışı ile finansal sağlamlık arasındaki dengenin bozulmasının, orta ve küçük ölçekli firmalar açısından nakit akışı ve borçluluk risklerini daha görünür hâle getirdiği ifade edildi.
Yüksek Faiz Ortamı Temkinli Davranışı Beraberinde Getirdi
TMB raporunda, inşaat sektörünün 2025 yılı üçüncü çeyreğinde yüzde 13,9 büyüyerek, genel ekonominin üzerinde bir performans sergilediği ve üst üste 12 çeyrektir kesintisiz büyüme kaydettiği aktarıldı. Ancak büyümenin sürdürülebilirliği konusunda belirsizliklerin devam ettiği vurgulandı.
Raporda, yüksek finansman maliyetleri ve tasarruf tedbirleri nedeniyle kısıtlanan kamu yatırımları karşısında sektörün; vergi tevkifatı oranlarının düşürülmesi, kamu projelerinde uygulamanın yaygınlaştırılması ve kamu müteahhitlerine tasfiye hakkı tanınması yönündeki beklentilerinin sürdüğü belirtildi. Ayrıca Kamu İhale Kanunu’nun yenilenmesi, kamu yatırımlarının önceliklendirilmesi ve fiyat farkı mekanizmalarının etkinleştirilmesi taleplerinin TMB tarafından kamuoyunun gündemine taşındığı ifade edildi.
Yurt Dışı Müteahhitlik Hizmetlerinde 19,7 Milyar Dolarlık Hacim
Rapora göre Türk müteahhitler, 2025 yılında yurt dışında 269 proje üstlenerek toplam 19,7 milyar ABD doları tutarında iş hacmine ulaştı. 1972 yılından bu yana yurt dışında üstlenilen toplam proje tutarı 557,3 milyar ABD doları, proje sayısı ise 12 bin 816 olarak kaydedildi. İş yapılan ülke sayısı Togo’nun da eklenmesiyle 138’e yükseldi.
Buna karşın, savaşlar, küresel jeopolitik gerilimler ve finansman daralmasının etkisiyle, yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinin 2025 performansının 2024 yılında ulaşılan 30,3 milyar ABD dolarlık seviyenin gerisinde kaldığı vurgulandı. 2025 yılında en fazla iş üstlenilen ülkeler sırasıyla Romanya, Irak ve Türkmenistan oldu.
“İnşaat Zirvesi Türkiye 2026” İçin Geri Sayım Başladı
TMB raporunda, 17–18 Haziran 2026 tarihlerinde Ankara’da ilk kez düzenlenecek olan “İnşaat Zirvesi Türkiye (CST) 2026” için hazırlık sürecinin başladığı da duyuruldu. “İnşaat Teknolojileri ve Yenilikçi Yapı Malzemeleri” temasıyla gerçekleştirilecek zirvenin; yerli ve yabancı sektör temsilcilerini, akademisyenleri, kamu otoritelerini ve politika yapıcıları aynı platformda buluşturması hedefleniyor.
Zirve kapsamında kurulacak stant alanlarında firmalar; en son teknoloji ürünlerini, sürdürülebilir çözümlerini ve yenilikçi yapı malzemelerini sergileme imkânı bulacak. Panel oturumlarında ise dijitalleşme, yapay zekâ, döngüsel ekonomi, karbon emisyonlarının azaltılması, büyük ölçekli projelerin finansmanı ve nitelikli iş gücü gibi sektörün geleceğini şekillendiren başlıklar ele alınacak.
TMB’nin 2025 Son Çeyrek Değerlendirmesinden Öne Çıkan Başlıklar
- İnşaat üretiminde büyüme ivmesi, deprem bölgesi imarı ve kentsel dönüşüm projeleriyle desteklendi; ancak özel sektör yatırımlarının sınırlı kalması uzun vadeli belirsizlik yarattı.
- Konut satışları, Aralık 2025’te gerilerken yıl genelinde artış gösterdi. En yüksek satışlar İstanbul, Ankara ve İzmir’de gerçekleşti.
- Yabancılara konut satışı, 2025 yılında düşüş eğilimini sürdürdü; satışların büyük bölümü İstanbul, Antalya ve Mersin’de yoğunlaştı.
- Yapısal dönüşüm, dijitalleşme, şeffaflık ve sürdürülebilirlik başlıklarıyla sektörün gündeminde daha güçlü yer aldı.
- Pazar çeşitliliği, küresel risklere rağmen Türk müteahhitlerinin uluslararası pazardaki varlığını korumasını sağladı.
