GİGDER, yaptığı araştırma ile yabancıya konut satışıları ile ilgili doğru bilinen 3 yanlışı açıkladı. Yabancıya konut satışının 2021 yılında 58 bin konut ile rekor kırması gayrimenkul sektöründe beklentileri daha da yükseltirken, sektörde iç piyasada kiralık ve satılık daire fiyatlarında yaşanılan fiyatlarda ki artışlar vatandaşlar tarafında kimi zaman yabancılara yapılan satıştaki bu artışlara bağlanıyor. Böyle eleştirilerin sektörde dinamiklerin yeterince bilinmemesinden kaynaklandığını söyleyen GİGDER Başkanı Ömer Faruk Akbal, bu alandaki sorulara araştırma verileri ile açıkma getirdi
GİGDER Başkanı Ömer Faruk Akbal, “Yabancı yatırımcılar Türkiye’ye geldiğinde yüzde 90 oranında markalı konut satın alıyorlar ve bir konut için ortalama olarak 2.5 milyon TL gibi ödüyorlar. Türkiye’de bir gayrimenkulün ikinci elde değiştirme fiyatı ortalama 500 bin lirayı geçmiyor. Arasında 5 kat gibi bir fark var, dolayısı ile yabancılara konut satışının artmış olması ancak üst segmentteki konutların fiyatlarını daha fazla yükseltebilir. Ayrıca yabancılardan konut alanlar 100 gayrimenkulden 50’sini yeniden kira arzı olarak piyasaya sunmaktalar. Nitelikli yatırımcılar ile sığınmacılar ise karıştırılıyor” diye konuştu.
Yabancılara gayrimenkul satışı, 2021 senesinde bir önceki seneye göre yüzde 43,5 artış ile 58 bin 576’ya çıkarak rekor kırarken, iç piyasamızda ise kiralık ve satılık konut fiyatlarında yaşanan artışların nedeni, siyasi arenada zaman zaman yabancıya satıştaki bu yükselişle açıklanıyor. Kamuoyunda bu nedenle önyargılı ve doğru olmayan fikirlerin oluşabildiğini söyleyen Gayrimenkul Yurt Dışı Satış Derneği (GİGDER) Başkanı Ömer Faruk Akbal, bu durumun sektörün dinamikleri ile ilgili yeterince bilgi sahibi olunamamasından kaynaklandığını belirtti. Faruk Akbal, bu alanda yöneltilen 3 eleştiriye, marka ve pazar araştırma şirketi AGS Global işbirliği ile yayınladıkları araştırma verilerinden yararlanarak açıklık getirdi.
Yabancılara satışlar, alt ve orta segmentte konutların fiyatını etkileyemez
Gelen iddialardan birincisinin ‘Yabancılara gayrimenkul satışları, konut fiyatlarını artırıyor, vatandaşlarımız gayrimenkul alamıyor” şeklinde olduğunu belirten Faruk Akbal, “AGS Global ile birlikte yayınladığımız yabancılara yapılan konut satış endeksi GİGDEKS verilerine göre, 2021 yılının son çeyreğinde yabancıların Türkiye’de satın aldıkları bir gayrimenkulün ortalama fiyatının 187 bin dolar yani karşılığı ise 2,5 milyon TL. Türkiye’de herhangi bir gayrimenkulün el değiştirme fiyatılarına baktığımız zamanda ise ortalamada 500 bin lirayı aşmadığını görmekteyiz. Dolayısı ile bir gayrimenkulün 500 bin liralık el değiştirme döngüsünü biz ortalama 2.5 milyon TL’lik yabancılara gayrimenkul satışı ile arasındaki 5 katlık farktan dolayı kıyaslanamaz. Bu nedenle yabancıların satın almış oldukları gayrimenkuller, ancak markalı konutlarda üst segment konutların fiyatlarını yükselmesine neden olabilir, yani ‘Düşük ve orta gelirli vatandaşımız yabancıya satıştan dolayı konut alamıyor’ diyemeyiz” şeklinde değerlendirme yaptı.
Emtialarda ve arsa fiyatlarında yaşanan artışı hatırlatan Akbal, TÜİK tarafından bu ay içerisinde açıklanan İnşaat Maliyet Endeksi verilerine göre inşaat maliyeti endeksinin 2021 Kasım ayında bir önceki senenin aynı ayına göre yüzde 48,87 arttığını, konut fiyatlarının ise yükselmesinin malzeme ve maliyet artışlarının bu denli yüksek olduğu, konutların da arzının artmadığı bir ortamda kaçınılmaz bir sonuç olduğunu belirtti.
Yabancılar, kiraları artırmasından ziyade kira arzı oluşturuyorlar
Kira rakamlarının çok artmasının yabancıların Türkiye’ye gelmesine bağlandığını da ifade eden Akbal, “Bu konuyla ilgili GİGDER araştırma raporlarımız, yabancıya satılan gayrimenkul yatırımlarının %50’sinin yeniden kiraya verildiğini ortaya koyuyor. Yani yabancı yatırımcı Türkiye’ye geldiğinde %90 oranında markalı konut satın alıyor, ortalama 2.5 milyon TL ödüyor ve her 100 gayrimenkulden 50’sini yeniden kira arzı olarak piyasaya sunuyor. Başka bir deyişle, kira artırmaktan ziyade kira arzı oluşturan bir piyasa doğuyor” diye konuştu.
Yatırımcılar iltica politikaları üzerinden değerlendirilmemeli
Yabancı gayrimenkul yatırımcısıyla Türkiye’ye zoraki koşullarla iltica etmiş olan sığınmacıların aynı kefede değerlendiriliyor olmasının da bu alanda yıkılması gereken en önemli önyargılardan biri olduğunu kaydeden Akbal, şöyle devam etti: “Yaşam korkusuyla ve coğrafyasındaki ekonomik baskılarla sığınmacı olarak Türkiye’ye gelen kişilerin ülkemizin sosyolojik, ekonomi ve siyaseti üzerindeki etkilerini ABD’den Çin’e, Körfez’den Avrupa’ya parasını Türkiye’ye getiren nitelikli yatırımcılar üzerinden değerlendirmemiz hatalı olur. Yabancı yatırımcıya gayrimenkul satışı ile ilgili politikaların iltica politikalarından tamamen bağımsız bir konu olduğunu anlamamız gerekiyor.”
Doğrudan yatırımda yüzde 60’lık pay gayrimenkulde
Gelişmiş ekonomiler incelendiğinde Amerika ve İngiltere gibi ülkelerde doğrudan yatırımlarda en büyük payı gayrimenkul yatırımlarının aldığını belirten Akbal, “Bu ülkelerde gelen her 100 doğrudan yatırımının 60’ı gayrimenkule gerçekleşiyor. Doğrudan yatırımlar ise ekonomilerin büyümesi açısından en önemli girdilerden biri. Çünkü sıcak para doğrudan ekonomiye girer, istihdama ve yatırıma dönüşür. Geri dönüş süreleri de 7-10 yıldan önce olmaz, hatta çıkışları çoğu zaman görülmemiştir ya da çok düşük kademelerle olur” dedi. Türkiye’de % 30 ile başlayan bu oranın, 2 yıl önce % 80’lere çıktığını bugün ise gelişmiş ekonomilere paralel şekilde %60-70’ler seviyesinde bulunduğunu ifade eden Akbal, bunun da sektörün taşıdığı potansiyel ve katma değer için önemli bir veriyi oluşturduğunu söyledi.
2025’te yabancıya satışta dünyada ilk 5 ülkeden biri olacağız
Dünyada gayrimenkule her yıl yaklaşık 400 milyar doların üzerinde yatırım yapıldığını ve Türkiye’nin bugün uluslararası gayrimenkul satış bölgesinin tam ortasında yeni bir hub oluşturma arifesinde olduğunu kaydeden Akbal, “Türkiye dünyada gayrimenkulde en çok yatırım çeken ilk 10 ülkeden biri konumuna erişti. Ülkemiz 2022 yılına ise ihracatın ithalatı karşıladığı, döviz rezervini turizm ve doğrudan yatırımlarla oluşturmaya yönelmiş yeni bir ekonomi modeliyle girdi. Sektörümüzün özverisi ve kamunun ortaya koyduğu teşviklerle beraber 2025 yılında yabancıya satışta 100 bin adedi yakalayarak 20 milyar dolarlık döviz gelirine ulaşmayı öngörüyoruz. Bununla birlikte 2025 yılında dünyada gayrimenkul yatırımını çeken ilk 10 ülke arasında olduğumuz listede ilk 5’e girme hedefimiz var. En büyük rakibimiz Amerika, onu İngiltere, Kanada ve İspanya izliyor” diye konuştu.
