Gayrimenkul konut sektöründe son dönemde alıcı ile satıcıların yaşadıkları kararsızlıklar ile gündeme geliyorlar. Uzmanlar bu gibi durumlarda yapılması gerekenler hakkında bilgiler verdi. Satışa çıkan konutun satış sözleşmesi yapıldığı, kapora verildiği halde tapudan satış olmadan dönenler oldu. Emlak uzmanları alıcı veya satıcının cayma hakkı olduğunu, ancak bazı durumlarda vazgeçen alıcı veya satıcının tazminatla cezası öedemekle karşılaşabileceğini söyledi. Peki konut satışı iptalinde tüketicinin hakları nelerdir?
Konut piyasasında alıcının ya da satıcının imzalanan satış sözleşmesinden dönme durumlarında artışlar yaşanıyor. Geçtiğimiz aylarda yaşanan dolardaki dalgalanmalar ve konut fiyatlarında oluşan artış sebebi ile satıcıların kafası bir hayli karışmıştı. Konutunu satmayı düşünüp emlak ofisi ile anlaşan birçok ev sahibinin ‘acaba ucuza mı satıyorum’ endişesi ile satıştan vazgeçtiler. Konutu almayı planlayan ve konut için istenen parayı denkleştirmek amacı ile birikimlerini satan vatandaşlar zarara uğradılar. Dolarda ki durulma sonrasında bu kez de konut alıcıları tarafında iptaller gelmeye başladı. Bu alınan karar ise bu kez satıcıların mağdur olmasına neden oldu. Peki konut alım satımında son dakikada vazgeçen taraf tazminat öder mi?
İspat etmek şart
Hürriyet Gazetesi’nde Gülistan Alagöz tarafından yapılan habere göre; Avukat Elvan Kakıcı Şimşek tarafından bu soru şu şekilde cevaplandı: “Tarafların arasında yapılan mevcut bir sözleşme varsa sözleşme görüşmeleri mevcuttur ve taraflar birbirlerine karşı dürüstlük kuralları çerçevesinde davranmak zorundadır. Sözleşme henüz kurulmamış olmasına rağmen, karşı tarafın zarar görmesine sebep olan kişiye karşı zarar gören, borca aykırılık sebebi ile tazminat talep edebilir. Dolayısıyla; taraflardan birinin tapu satışı öncesinde sözleşme görüşmeleri sırasında kusurlu davranışta bulunması durumunda, zarar gören taraf zarara uğradığını ispat etmek şartı ile diğer taraftan uğradığı zararı tazminat davası açarak talep edebilir.”
Kaporası yanar mı?
“Cayma hakkı doğal olup kullanılabilecek bir haktır. Ancak bu hakkı kullanırken bunun bazı yaptırımların olduğu da unutulmamalıdır” şeklinde belirten avukat Şimşek alıcının ödeddiği kapora konusunda da bilgi verdi. Avukat Şimşek, “Emlak alım satımı sözleşmesinde, almaktan cayma halinde ‘verilen kaparoyu alamazsınız’ yönünde bir hüküm yazılmışsa kaparonuzu geri alamazsınız” dedi. Konut satıcısının vazgeçmesi halinde ise ödemesi gerçekleştirilen kaporanın alıcıya iade edilmesinin şart olduğunu belirten avukat Şimşek,” kapora ödemelerinin elden değil, banka yolu ile ve açıklama yazılarak yapılmasını” gerekyiğinin önemini belirtti.
‘Emlakçının sözleşmesi yok sayılır’
Emlak ofislerinde yapılıp imzalanan sözleşmelerin hakkında dikkat edilmesi gerektiğini belirten gayrimenkul hukuku uzmanı avukatı Ali Güvenç Kiraz şöyle söyledi: “Türk hukuku içinde esas olan gayrimenkul alım satımının tapuda olan devridir. Bu nedenle noterde düzenlenen gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri dışında, taraflar arasında kendi yaptıkları düzenlemiş oldukları adi yazılı sözleşmeler, emlakçılarda düzenlenen alım-satım sözleşmeleri yok hükmündedir. (Tek istisnası gayrimenkulün satın alınması, bedelin ödenmesi ve taşınmazın teslim edilip içerisinde oturulmasıdır.) Yok hükmünde düzenlenen bir sözleşmeye de cezai şart konulmuşsa o da yok hükmündedir, yani istenemez. Alım satımdan vazgeçme durumunda tarafların bir sözleşme ilişkisine girmiş oldukları tespit edilmişse sadece uğranılan ‘menfi zararlar’ (doların bozdurulması sonrası kur kaybı, daha uygun şartlarda başka bir gayrimenkul alma imkanı varken bu imkanın kaybedilmesi veya fiyatının yükselmesi gibi) ve ‘müspet zararlar’ (ödenmiş harç, eve yapılan bir tadilat, alınmış eşya vb gibi) istenebilir.”
Emlak komisyonları konusu hakkında da bilgi veren avukat Kiraz, “Normal olarak emlak danışmanı hizmet bedeli olan ödemeyi almak için hizmeti tamamlamak zorunluluğundadır. Ancak bu konuda Yargıtayın satıcının vazgeçmesi halinde, satıcıya komisyon bedelini geri ödeme zorunluluğu getirmiştir” şeklinde açıkladı.
