Bir bölgedeki taşınmaz malların yani ev, arsa gibi mülklerin alım ve satımları için belirlenen bir ortalama piyasa değeri vardır. Buna rayiç bedel denir. Rayiç bedel nasıl değişir diye soracak olursak, arz ve talep dengesine göre bölge bölge hesaplanır diyebiliriz. Bir bölgede talep yüksek ise rayiç bedeli de yüksek olur. Bu yazımızda sizlere rayiç bedelin bölgelere göre nasıl hesaplanacağından bahsedeceğiz…
Rayiç bedel hesaplama
Bu hesaplama aslında klasik bir ortalama hesaplamasıdır. Yani rayiç bedel olarak hesaplayacağımız ücret, esasen belli bir bölgedeki tüm evlerin fiyatlarının, yine tüm evlerin metrekare cinsinden genişliklerine bölünmesi ile elde edilen bir sayıdır. Bu hesaplama bir örnekle çok iyi bir şekilde anlaşılabilir.
Bir semtte minimum 3 ev seçelim. Bu evlere sırayla A,B,C diyelim ve rayiç bedelini hesaplamak istediğimiz ev de D evi olsun. A,B ve C evlerinin metrekare cinsinden genişliklerini ve satıldıkları fiyatları bilmemiz gerekiyor. Bu fiyatların toplamını metrekare cinsinden bildiğimiz evlerin genişlikleri toplamına bölersek o bölge için metrekare başına rayiç bedel hesaplaması doğru bir şekilde yapılmış olur. Buna göre A evi 100 metrekare ve 100bin lira, B evi 90 metrekare ve 90bin lira, C evi de 80 metrekare ve 80bin lira olsun. Metrekare başına rayiç bedel hesabı: 100000+90000+80000/100+90+80 = 270000/270 = 1000 lira olur. Biz malum bölge için rayiç bedelin metrekare başına 1000 lira olduğunu hesaplamış oluruz. Eğer bizim bu bölgede 110 metrekare bir evimiz varsa, rayiç bedel üzerinden evimizin değeri rayiç bedel x 110 olur ki bu da 110bin lira demektir.
Rayiç bedelin hesaplanması bugün belediyelerimizin web sitelerinden edinilebilen bir bilgidir. Bölgenizden sorumlu belediyenin web sitesine girerek rayiç bedel hesaplamalarını mahalle mahalle görebilirsiniz.
Rayiç bedeli etkileyen şeyler
Bu ücretin artmasını etkileyen tek şey talep dengesi değildir. Talep dışında konum da rayiç bedeli etkileyen en ehemmiyetli etken olarak karşımıza çıkmaktadır. Rayiç bedel hesaplanırken, bir konut veya arsanın şehrin merkezine olan yakınlığı veya uzaklığı söz konusu bedeli önemli ölçüde değiştirecektir. Konum sadece şehir merkezi mesafesi ile ilgili değildir. Konum, aynı zamanda birçok faktörü de beraberinde getiren bir değişkendir. Konum, ulaşım istasyonlarına olan mesafeyi (metrobüs, tramvay, otobüs, otogar vs.), ek olarak alışveriş ve eğlence merkezleri, giyim mağazaları ve dükkanlar, eğitim merkezleri, önemli konut projelerine olan mesafeyi de etkilediğinden dolayı çok önemli bir faktördür.
