Türkiye İMSAD, yapı sektörünün ve ekonomi çevrelerinin dikkatle izlediği aylık sektör raporunu açıkladı. ‘Türkiye İMSAD 2022 Ocak ayı Sektör Raporu’nda, plansız gelen enerji kesintilerinin ve kısıtlamaların inşaat malzemeleri sanayisini olumsuz etkilediğine dikkat çekilerek, sektöründe kaybın sadece kesinti yapılan günlerle sınırlı olmadığını vurguladı. Kısıtlamaların ve kesintilerin gelecek günlerde de uygulanması halinde; 2021’de inşaat malzemeleri sanayisinde yakalanan üretim artışının sürdürülebilirliğine olumsuz etkilerinin olabileceğine, dolayısı ile bu kesintilerin mutlaka bir planlı bir şeklide olmasına ve önceden bir takvim açıklanmasının önemine dikkat çekildi.
İnşaat malzemeleri sektörünün çatı kuruluşu olan Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (İMSAD) tarafından hazırlanan ‘2022 Ocak Sektör Raporu’nda şu tespitler yer aldı: 2022 Ocak ayı içinde yaşanan plansız enerji kesintileri ve kısıtlamalar, diğer sektörlerde olduğu gibi inşaat malzemeleri sanayisini de olumsuz şeklide etkiledi. Sanayi elektriği ile doğalgazda yapılan kesinti ve kısıtlamaların önümüzdeki günlerde de sürmesi bekleniyor. İnşaat malzemeleri sanayisinin birçok alt sektöründe enerji ile yoğun çalışıldığından, kesinti ve kısıtlamalar göreceli olarak diğer sanayi sektörlerine göre inşaat malzemeleri sanayisinde daha yüksek kayıplar oluşturdu. Çünkü inşaat malzemeleri sanayisinde bazı sektörler, elektrik ve doğalgaz ile çalışan yüksek ateş fırınları kullanıyor. Üretimin durması halinde yaşanan soğuma sonrasında fırınların tekrar devreye alınması ise haftalar alabiliyor. Bu nedenle kayıplar, enerjinin kesildiği ya da kısıtlandığı günlerle sınırlı kalmayıp, “Domino Etkisiyle” artıyor. Özellikle sene sonunda yaşanan yüksek enerji zamları ve 2022 ocak ayında yaşanan kesintiler sonrası; inşaat malzemeleri sanayisinin en önemli risklerinin enerji ve emtia tedariği olduğu görülüyor. Bu risklerin yönetilebilmesi, enerji ve emtia tedariğinin kesintisiz ve öngörülebilir bir maliyetle olmasını gerektiriyor.
Haftada üretim kaybı ortalama olarak 6,4 milyon ton
2020 senesinde 282,5 milyon ton üretim yapan inşaat malzemeleri sanayisi, 2021’de üretimini yüzde 18 artırarak 334 milyon tona çıkardı. 202’de haftada ortalama 6,4 milyon ton üretim yapıldığı değerlendirildiğinde, plansız gelen enerji kesintilerinin ortaya çıkardığı haftalık üretim kaybı daha net ortaya çıktı. Fırınlarda olan kayıpların yanı sıra, tedarik zincirindeki kopmalar ve üretimdeki kaymalar da ilave kayıplar olarak değerlendirildi.
Plansız enerji kesintileri ve kısıtlamalar, ihracat tarafında da önemli kayıplar oluşturdu. İnşaat malzemeleri sanayisi 2021’de, haftalık ortalama olarak 1,25 milyon ton ile 64,79 milyon ton ihracat rakamı yakaladı. Haftalık ihracat gelirinin yaklaşık olarak 600 milyon dolar olduğu düşünülerek, enerji kesintileri nedeni ile üretimin durduğu ya da yavaşladığı dönemlerde ciddi kayıplar yaşandı. Bunlara ek olarak ihracatta gecikmelerin de oluşturduğu reklamasyon maliyetleri ve müşteriler nezdindeki tedirginlik de yaşanan diğer olumsuz gelişmeler oldu.
Takvimin açıklanması çok önemli
Küreselde yaşanan enerji sıkıntıları da dikkate alındığında; kısıtlama ve kesintilerin önümüzdeki günlerde de yapılması durumunda, bunun mutlaka bir plan dahilinde olması ve önceden bir takvim açıklanması kayıpların minimum seviyede olmasını, firmaların da, tedarik, üretim, işgücü ve ihracat planlarını buna göre yaparak kayıplarını en aza indirmesini, dolayısı ile 2021’de inşaat malzemeleri sanayisinde yakalanan üretim artışının sürdürülebilir olmasını da sağlayabilir.
İnşaat malzemesi sanayisi üretimi 2021 Kasım ayında yüzde 9,6 yükseldi
İnşaat malzemeleri sanayi üretimi 2021 kasım ayında geçen senenin kasım ayına göre yüzde 9,6 arttı. 2021 Kasım ayında üretimde olan artış yeniden hız kazanırken, inşaat malzemelerine yönelik iç ve dış talepte artış eğilimi de devam ediyor.
2021 Eylül ve ekim aylarında bir çok sayıda alt sektörde aylık üretim gerilemeleri yaşanmışken kasım ayında sadece iki alt sektörde üretimde düşüş yaşandı. Tuğla ve kiremit ile demir çelik radyatör üretimleri 2021 kasım ayında gerileyen sektörler oldu.
2021 senesinin ilk 11 ayında ise geçen senenin aynı dönemine göre üretim artışı yüzde 20,9 oldu. Sene genelinde iç talebin canlı kalması için ve dış pazarlardaki önemli talep artışı, üretim artışında etkili oldu.
2021 senesinin ilk 11 ayında 22 alt sektörün hepsinde üretim 2020 senesi aynı dönemine göre arttı.
Aynı zamanda biri hariç tüm alt sektörlerin üretimi aynı zamanda çift haneli ve yüksek oranlar ile yükeldi. En çok üretim artışı, yüzde 50,8 ile seramik sağlık gereçlerinde oldu. Tuğla ve kiremit üretimi yüzde 34,4, kilit ve donanım eşyası üretimi yüzde 30,9, seramik kaplama malzemeleri üretimi yüzde 31,9, ısıtma ve soğutma donanımları üretimi yüzde 29,7 ve plastik inşaat malzemeleri üretimi yüzde 29,8 büyüdü.
2021 sensinin ilk 11 ayında diğer alt sektörlere göre daha yavaş üretim artışı olan ürünler; çimento, hazır beton ile metalden kapı ve pencereler olarak öne çıktı.
Yeni gelen işler, inşaat sektörü için umut verici
Gelenekselde senenin ilk aylarında yeni alınan iş siparişleri, mevsimselliğin de etkisi ile gerilerken, 2022 ocak ayında sürpriz şekilde artış gösterdi. Yeni alınan işler seviyesindeki bu artış eğilimi, önümüzdeki aylara yönelik olarak yeni inşaat başlangıçları için sektörümüze umut vermektedir.
