Çin’de Wuhan şehrinde 8 Aralık 2019’da yeni tip corona virüs (Covid-19) tesbit edilen bir hasta olduğunu dünyaya duyurmasının hemen sonrasında 31 Aralık 2019 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yeni tip bir virüs salgını olabileceğine dair uyarılar yaptı. Daha sonrasında ise koronavirüsün Çin toprakları dışında da çok hızlı bir şekilde diğer ülkelerde de yayılması, DSÖ’nün bu salgını pandemi olarak duyurması endişeleri daha da artırırken ülkeler sınırlarını kapatma kararları aldılar.
Gereken önlemler erken alınmadığı için virüs etkisini dünya genelinde daha hızlı göstermeye başladı. Günümüzde gelinen vaka ve ölümlerin sayısına bakılacak olursa virüsün merkezinin Avrupa olduğu yakın zamanda da ABD’nin olacağı öngörülüyor. Covid-19 Virüsü, her alanda olduğu gibi ekonomide ve finans alanlarında da çok büyük etkiler yaratmış bir durumda.
Türkiye sınırlarında Covid-19 ilk vakasının 11 Mart 2020’de görüldüğü duyuruldu
Covid-19 virüsününü küresel anlamda yayılmasıyla piyasalarda daha önce nadir görülen düşüşler yaşandı. Dünya merkez bankaları piyasalara anlık müdahale ederek finansal piyasalardaki yangını baskılamaya çalışsalar da Merkez Bankaları’nın bu hareketlerinin de aslında piyasadaki paniğin artışına neden olduğunu söyleyebiliriz.
Daha öncesinde Covid-19 salgınından hiç bahsetmeyen Fed olağan üstü toplanarak yaptığı toplantıda faizleri %0 seviyesine çekince piyasalar salgının etkisinin oldukça büyük olacağını düşünerek panik hareketler sergilediler. Bu durum ise güvenli olan limanlara ve değerli madenlere olan talebi daha da arttırdığı gibi yatırımcıların nakit pozisyonlarını güçlendirmek için bütün enstrümanlarda satışı seçmesi altının ons fiyatında çok sert dalgalanmalara, borsa endekslerinde %30’lara varan düşüşlere neden oldular. Hükümetler de maliye politikalarını devreye sokarak büyük meblağlarda bütçeler ayırırken bu kaynaklar önümüzdeki dönemde hükümet bütçelerinde büyük açıklara ve borç yükünün artmasına neden olacaktır.
Moody’s %3 büyüme öngörmüş olduğu Türkiye için büyüme hedefini -%1,4 küçülme gördüğü şekline değiştirdi.
Türkiye’de öncü sektörlerden olan turizm, sanayi, inşaat, ve ulaştırma sektörleri de bu salgından en büyük zararı görmüş durumdalar. Hem arzlar hem talepler konusunda negatif şoklar yaşanırken tedarik zincirlerinde de hem iç piyasa hem de dış piyasa kaynaklı aksamalar yaşanmaya başlandı. Virüs nedeni ile evden çalışmaların ön plana çıkması ile teknoloji şirketlerinde de bir canlanma görülmektedir. Sağlık sektöründe özellikle tıbbi malzeme üreten ve ticaretini yapan firmalar da artan medikal malzeme (maske, dezenfektan vs) talebinden olumlu etkilenmektedir.
Ülkemizde en büyük döviz kaynağı olarak görülen turizm sektörünün aldığı darbeyi ise bu sene içerisinde çok net bir şekilde hissedeceğiz. Normalleşme süreci hakkında gelecekte net bir tarih belirtmek çok zor olsa da küresel olarak 12-18 ay arasında tahminler veriliyor. Lokomotif sektörlerden olan turizm sektöründe düzelme olmadan ulaşım ve hizmet sektörlerinde ise istenilen seviyede Türkiye’de ulaşılmasının zor olduğu düşüncesindeyiz. Gıda ve İletişim kanadında ise hasarın boyutunun nispeten düşük olmasını bekliyor. Telekomünikasyon sektöründe ise evde çalışma ve online eğitim gibi süreçler ile cirolarda artışlar olacaktır. Perakende ve gıda sektöründe de panik nedeni ile yaşanan stoklama özellikle ilk çeyrek mali verilerinde yüksek büyümeleri de getirecektir.
