World Cities Culture, 37 şehir arasında yaptığı yeşil anal sıralama raporunda İstanbul, sahip olduğu yeşil alan yüzdesi 2.2 çıkınca 37 şehir arasında son sırada kaldı. Dünya şehirleri hakkında istatistiksel raporlar hazırlayıp yayınlayan World Cities Culture‘ın yayınladığı son raporunda İstanbul, yüzde 2.2’lik yeşil alan oranıyla 37 şehir arasında son sırada yer aldı.
Yapılan araştırma ile en fazla yeşil alana sahip olan şehir yüzdesi 68 ile Norveç başkenti Oslo, park ve bahçeleri ile de öne çıkan şehir de Paris olarak yeşil alan oranı yüzde 9,5. Avrupa şehirlerini geniş yeşil alanları ile sahip olan Singapur, Sidney, Hong Kong, Seul gibi Asya şehirleri de listenin üst sıralarında yer alıyor.
kişi başına düşen en az yeşil alan 15 metrekare olmalı
İBB yetkilileri, şehirde kişi başına düşen şehir içi yeşil alan oranının 8.41 metrekare olduğu bilgisini verdi ancak artan şehir nüfusunun ise yeşil alan oranının azalmasına neden olabileceğini söylüyorlar. İBB’ye göre şehirdeki ormanlık alanların da eklenmesiyle bu oran kişi başı 12.3 metrekare oluyor. Çevre ve Şehircilik Bakanlığına göre ise İstanbul’da kişi başına 7.57 metrekare yeşil alan düşüyor.
İlçelerde yeşil alanların miktarı ne kadar?
Raporda İstanbul yüzde 2.2 ile dünya şehirleri arasında son sırada yerde yer alıyor. İstanbul’un özellikle de en kalabalık bölgelerinde yeşil alanmiktarları ne kadar? İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na göre, İstanbul’da kişi başına düşen yeşil alan miktarı yasal sınır olan 15 metrekarenin çok altında 8 metre civarında. İlçe bazında ise durum daha da kötü. Yasal sınırın altında kalan 30 ilçenin 6’sı 1, 21’i ise 8 metrekarenin altında yeşil alana sahip.
İstanbul’da bazı belediyelerin açıklamalarına göre kişi başına düşen yeşil alan miktarı metrekare olarak şu şekilde: Şişli: 3.9, Kadıköy: 2.8, Beyoğlu: 3.2, Bakırköy: 10, Üsküdar: 8.2, Beşiktaş: 10, Sarıyer: 10, Fatih: 6.8, Sultangazi: 5, Üsküdar: 8.2, Beylikdüzü: 9, Esenler ve Zeytinburnu: 1.
ilçelerde park olarak yeşil alan
İstanbul ilçelerinde park olarak kişi başına düşen yeşil alan miktarında durum kişi başına düşen yeşil alan miktarından daha kötü. Metrekare bazında en yüksek oran 3.2 ile Maltepe’de. Bu ilçeyi 2.6 ile Başakşehir ve Beykoz, 2.5 ile Üsküdar, 2.4 ile Eyüpsultan izliyor. En düşük oran ise 0.4 ile Gaziosmanpaşa’da.
Her yeşil alan, yeşil değil
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na göre, aktif olan yeşil alanlar, genel olarak halkın kullanımına açılmış park, bahçe ve piknik alanları, kent ormanları gibi yerler, pasif alanlar ise mezarlıklar, ormanlar ve bunun gibi halkın sürekli faydalanmadığı yerler. Her yeşil olan yerin yeşil alan sayılamayacağına dikkat çeken uzmanlar, çim alanlar ve yol çevresindeki çiçeklendirmelerin belediyenin yeşil alan kıstasına girdiğini, bunun yanlış olduğunu söylüyor.
Türkiye’de yeşil alanların planlamaları imar mevzuatına göre yapılıyor. Yapılan mevzuata göre kişi başına yeşil alan miktarı 7 metrekare olarak düşünülüyordu. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 14 Haziran 2014 tarihli Mekansal Planlama Yapım Yönetmeliği ile kişi başına yeşil alan miktarını önce 10, sonra 15 metrekareye çıkardı. Düzenlemeyle, yeşil alanların kapsamı da belirlendi: Mahalle ölçeğinde çocuk bahçesi, park, meydan, semt spor alanları, botanik parkları, mesire yerleri ve rekreasyon kullanımları; şehir bütünü ölçeğinde hayvanat bahçesi, kent ormanı, ağaçlandırılacak alan, fuar, panayır ve festival alanı, hipodrom.
