{"id":33193,"date":"2020-11-12T08:12:23","date_gmt":"2020-11-12T05:12:23","guid":{"rendered":"https:\/\/emlaktuel.com\/?p=33193"},"modified":"2020-11-12T08:12:23","modified_gmt":"2020-11-12T05:12:23","slug":"deprem-sonrasi-travmaya-dikkat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/emlaktuel.com\/?p=33193","title":{"rendered":"Deprem sonras\u0131 travmaya dikkat!!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kayg\u0131, korku, huzursuzluk, odaklanma sorunu.<\/strong><\/p>\n<p><strong>DEPREM TRAVMASI NASIL A\u015eILIR?<\/strong><strong>\u0130zmir\u2019de binalar\u0131 y\u0131kan ve can kay\u0131plar\u0131na neden olan 6,9 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem ve halen s\u00fcren art\u00e7\u0131 sars\u0131nt\u0131lar, fizyolojik, duygusal, davran\u0131\u015fsal sorunlara neden oluyor. Deprem travmas\u0131n\u0131 atlatmak i\u00e7in en k\u0131sa s\u00fcrede rutin i\u015flere ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fama d\u00f6nmenin \u00f6nemine de\u011finen uzmanlar, olay an\u0131n\u0131 zihninizde s\u0131k s\u0131k canland\u0131r\u0131yor, tedirginlik, yorgunluk, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, keyifsizlik hissediyorsan\u0131z profesyonel destek alman\u0131z\u0131 \u00f6neriyor.<\/strong><\/p>\n<p>30 Ekimde meydana gelen \u0130zmir depremi, fizyolojik ve duygusal durumlar\u0131 da etkiledi. Maltepe \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi \u00c7ocuk ve Ergen Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim Dal\u0131 Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Psikiyatr Gresa \u00c7arkaxhiu Bulut ve Maltepe \u00dcniversitesi Sokakta Ya\u015fayan ve \u00c7al\u0131\u015fan \u00c7ocuklar \u0130\u00e7in Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc, Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. \u00d6zden Bademci depremin psikolojik etkilerini de\u011ferlendirdi.<\/p>\n<p>Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Gresa \u00c7arkaxhiu Bulut, deprem gibi do\u011fal afetlerin insanlarda \u201ctehlike\u201d sinyalleri olu\u015fturarak bir\u00e7ok farkl\u0131 duygusal ve davran\u0131\u015fsal belirtiyi tetikleyebilece\u011fini s\u00f6yleyerek, bu belirtiler aras\u0131nda kayg\u0131 ve korkunun beraberinde getirdi\u011fi tedirginlik, huzursuzluk, gerginlik, kolayca \u00f6fkelenme, karar alma ve odaklanma g\u00fc\u00e7l\u00fckleri, yorgunluk ve uyku\/i\u015ftah d\u00fczensizliklerinin say\u0131labilece\u011fini anlatt\u0131. Bulut, \u201cBu tepkilerin \u00e7o\u011fu ge\u00e7icidir. Bu d\u00f6nemde kendinizin ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131n fiziksel g\u00fcvenlik ve gereksinimlerinin kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 yerlerde bulunmak, sevdiklerinizle ileti\u015fim kurmak, beslenme ve uyku d\u00fczeninizi korumaya \u00e7al\u0131\u015fmak, m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede g\u00fcnl\u00fck rutinlerinize d\u00f6nmek fiziksel ve ruhsal sa\u011fl\u0131k i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemlidir\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cBEL\u0130RS\u0130ZL\u0130K KAYGIYA NEDEN OLUYOR\u201d<\/p>\n<p>Afet s\u0131ras\u0131nda en b\u00fcy\u00fck olumsuzlu\u011fun \u201cne ya\u015fan\u0131yor oldu\u011fu\u201d ya da \u201co anda ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilememek\u201d yani belirsizlik oldu\u011funu vurgulayan Bulut, toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan depremden \u00f6nce insanlar\u0131n, depremde ya\u015fanabilecekler ve sonras\u0131nda yap\u0131lacaklar konusunda e\u011fitilmesinin, travmayla ba\u015f etmeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 etkisi oldu\u011funu belirtti. Bulut, depremden sonraki ilk haftalarda normal g\u00fcnl\u00fck ya\u015fama d\u00f6nmekte zorlan\u0131l\u0131yor, g\u00fcn i\u00e7erisinde s\u0131k s\u0131k olay an\u0131 zihinde yeniden canland\u0131r\u0131l\u0131yor, yorgunluk, tedirginlik, uyku ve i\u015ftah d\u00fczensizlikleri azalmak yerine artarak devam ediyorsa, bunlara keyifsizlik, hissizlik ya da ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ve kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 gibi bedensel belirtiler eklendiyse, mutlaka profesyonel destek al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi.<\/p>\n<p>Afet sonras\u0131nda \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerde en \u00e7ok rastlan\u0131lan belirtilerin huzursuzluk, kolay \u00f6fkelenme, a\u011flama, irkilme, uyku-i\u015ftah d\u00fczensizlikleri, dikkati s\u00fcrd\u00fcrme zorluklar\u0131, bak\u0131m verenlerden ayr\u0131lma g\u00fc\u00e7l\u00fckleri, ilgi ve temas ihtiyac\u0131nda art\u0131\u015f, olayla ilgili s\u0131k\u00e7a soru sorma ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda kazan\u0131lm\u0131\u015f becerilerde ge\u00e7ici kay\u0131plar g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Bulut, \u015funlar\u0131 \u00f6nerdi:<\/p>\n<p>\u201cTravmatik olay sonras\u0131nda ya\u015fanan kayg\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu zaman i\u00e7erisinde hafifler. Kayg\u0131lar\u0131n azalmas\u0131n\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131n bu ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 durumla ba\u015f etmesini kolayla\u015ft\u0131rman\u0131n yollar\u0131 aras\u0131nda; \u00e7ocuklar\u0131n istedikleri zaman ya\u015fad\u0131klar\u0131 olay\u0131 ve duygular\u0131 ifade etmesine olanak sa\u011flayan g\u00fcvenli ortamlar sa\u011flanmas\u0131, depremle ilgili konu\u015fma ve haberlere makul \u00f6l\u00e7\u00fcde maruz kalmas\u0131, yeti\u015fkinlerin olay\u0131 aktar\u0131rken pani\u011fe kap\u0131lmadan \u00e7\u00f6z\u00fcm odakl\u0131 rol model olu\u015fturmalar\u0131 \u00f6nerilmektedir. Bu s\u0131rada \u00e7ocuklar\u0131n dile getirdi\u011fi kayg\u0131lar\u0131 dinlemek, yok saymamak ve anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak \u00e7ok \u00f6nemlidir. Dile getirdikleri korkular\u0131n\u0131n \u00fczerine yava\u015f yava\u015f giderek (\u00f6rne\u011fin kapal\u0131 alana girerken \u00f6nce k\u0131sa s\u00fcreli kalmak, sonra s\u00fcreyi uzatmak gibi) al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131na destek olmak gerekmektedir.\u201d<\/p>\n<p>\u201cFELAKET BEKLENT\u0130S\u0130 \u0130\u00c7\u0130NE G\u0130R\u0130LMEMEL\u0130\u201d<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. \u00d6zden Bademci ise deprem sonras\u0131nda do\u011fal olarak ya\u015fanan \u015fok, korku, kayg\u0131 ya da hissizlik gibi duygular\u0131n ya\u015fanan ola\u011fan\u00fcst\u00fc ko\u015fullara verilen ola\u011fan tepkiler oldu\u011funun kabul edilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Zorlay\u0131c\u0131 deneyimlerin her zaman travmatize edici olmayabilece\u011fini belirten Bademci, \u201cTravma ba\u015f\u0131m\u0131za gelen durum de\u011fildir. Travma ba\u015f\u0131m\u0131za gelen \u015feye kar\u015f\u0131 bizim i\u00e7imizde oland\u0131r. Ya\u015fanan olumsuz olay ki\u015finin tepkilerini s\u0131n\u0131rl\u0131yorsa, onu kendisinden kopar\u0131yorsa, potansiyeline, i\u00e7sel kaynaklar\u0131na eri\u015fmesini ve kaynaklar\u0131n\u0131 kullanmas\u0131n\u0131 engelliyorsa o zaman travmadan s\u00f6z edebiliriz\u201d dedi.<\/p>\n<p>Stres alt\u0131nda ki\u015finin korku, panik tepkileri verebilece\u011fini, durumu ink\u00e2r edebilece\u011fini ya da duygular\u0131yla ba\u011flar\u0131n\u0131 kopararak hissizle\u015febilece\u011fini belirten Bademci, ki\u015finin daha \u00e7ok olumsuz haberlere y\u00f6nelerek dikkatini sadece olumsuzluklara verebilece\u011fine, felaket beklentisi i\u00e7ine girebilece\u011fine dikkat \u00e7ekti. B\u00f6yle zamanlarda durumun ge\u00e7ici oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015fmak ve pozitif d\u00fc\u015f\u00fcnme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde olman\u0131n yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirten Bademci, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201cM\u00fcdahalenin duygusal beyine y\u00f6nelik olmas\u0131 gerekir ki, bu da sadece beden odakl\u0131 terap\u00f6tik m\u00fcdahalelerle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde pek \u00e7ok insan\u0131n yoga ya da meditasyona y\u00f6nelmeleri bu y\u00fczdendir. Deprem sonras\u0131 psikolojik m\u00fcdahalenin zihin-beden b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7eren m\u00fcdahaleler olmas\u0131; uzun s\u00fcre haber takibi yap\u0131lmamas\u0131 ve ancak g\u00fcvenilir kaynaklardan ve s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u00fcrelerle haber takibi yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Uzun s\u00fcre haber takibi yapmak bedenimizi hissizle\u015ftirir. Stresi, kayg\u0131y\u0131 artt\u0131r\u0131r. Ki\u015fiyi i\u00e7inde bulundu\u011fu andan kopar\u0131r. Anda olamamak bir travma belirtisidir. Kayg\u0131, stres ve belirsizlikle ba\u015fa \u00e7\u0131kmada, ki\u015finin \u2018\u015fimdi ve burada\u2019 olmaya ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Ki\u015fi bunu ancak bedeninin verdi\u011fi tepkilerin fark\u0131nda olarak yapabilir.\u201d<\/p>\n<p>\u201c\u00c7OCUKLARLA OYUN \u00c7OK \u00d6NEML\u0130\u201d<\/p>\n<p>Bademci, belirsizli\u011fin \u00e7ok\u00e7a h\u00e2kim oldu\u011fu b\u00f6yle bir d\u00f6nemde yak\u0131nl\u0131k hissetti\u011fimiz insanlarla ba\u011f kurman\u0131n iyi gelece\u011fini s\u00f6yledi. Bu sayede kendimizi g\u00fcvende hissedece\u011fimizi belirten Bademci, \u201cG\u00fcven, tehlikenin olmamas\u0131 hali de\u011fildir. G\u00fcven, ki\u015finin ba\u011f kurmaya a\u00e7\u0131k olmas\u0131 halidir. Yarg\u0131lamadan bedensel duyumsamalar\u0131m\u0131z\u0131 hissetmeye veya hissedilmeyeni fark etmeye ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r. Bu elbette yeni bir dildir. Ancak bu sayede zihnimiz de nefes almaya, d\u00fc\u015f\u00fcncelerimiz berrakla\u015fmaya ba\u015flayabilir.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Deprem sonras\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n i\u00e7e d\u00f6nebilece\u011fi gibi tam tersi davranabilece\u011fini de vurgulayan Bademci, \u00e7ocuklar\u0131n oyun yoluyla kendilerini ifade etmelerinin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekerek \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201cSessiz olabilecekleri gibi \u00e7ok hareketli, hatta ne\u015feli olduklar\u0131, ya\u015fananlardan hi\u00e7 etkilenmemi\u015f olduklar\u0131 izlenimini veriyor olabilirler. A\u015f\u0131r\u0131 hareketlilik, ne\u015felilik hali \u00e7ocuklar\u0131n kayg\u0131, korku, a\u015f\u0131r\u0131 uyar\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k durumunun bir d\u0131\u015fa vurumudur. \u00c7ocuklarla oyun temelli ileti\u015fim kurulmas\u0131, onlar\u0131n hareketine ortam sa\u011flayan oyunlar oynanmas\u0131, bu oyunlarda \u00e7ocuklar\u0131n bedensel duyumsamalar\u0131n\u0131 bilin\u00e7li bir \u015fekilde fark etmelerini sa\u011flamak \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n oyunla\u015ft\u0131r\u0131larak e\u011flenceli hale getirilmesi ya\u015fanan olumsuz an\u0131lar\u0131n tetiklenmesini de engeller. Oyun \u00e7ocuklar\u0131n do\u011fal dilidir. \u00c7ocuklar e\u011flenerek yava\u015f yava\u015f bedensel duyumsamalar\u0131n\u0131n fark\u0131na vard\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. \u00c7ocu\u011fun tekrar bedenini hissetmeye ba\u015flamas\u0131 onda kontrol hissini tekrar uyand\u0131r\u0131r. \u00c7ocuk kendi kendini d\u00fczenleyebilir hale gelir; korkuyla \u00e2deta kilitlenen enerjisinin d\u0131\u015far\u0131 vurumu oyun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yeniden sa\u011flanm\u0131\u015f olur.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kayg\u0131, korku, huzursuzluk, odaklanma sorunu. DEPREM TRAVMASI NASIL A\u015eILIR?\u0130zmir\u2019de binalar\u0131 y\u0131kan ve can kay\u0131plar\u0131na neden olan 6,9 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem ve halen s\u00fcren art\u00e7\u0131 sars\u0131nt\u0131lar, fizyolojik, duygusal, davran\u0131\u015fsal sorunlara neden oluyor. Deprem travmas\u0131n\u0131 atlatmak i\u00e7in en k\u0131sa s\u00fcrede rutin i\u015flere ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fama d\u00f6nmenin \u00f6nemine de\u011finen uzmanlar, olay an\u0131n\u0131 zihninizde s\u0131k s\u0131k canland\u0131r\u0131yor, tedirginlik, yorgunluk, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16579,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[26],"tags":[9079,13739,14738],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33193"}],"collection":[{"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33193"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33193\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33194,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33193\/revisions\/33194"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33193"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33193"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33193"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}