{"id":25963,"date":"2018-12-20T13:36:46","date_gmt":"2018-12-20T10:36:46","guid":{"rendered":"https:\/\/emlaktuel.com\/?p=25963"},"modified":"2018-12-20T13:36:46","modified_gmt":"2018-12-20T10:36:46","slug":"yeni-bir-inder-donemi-baslayacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/emlaktuel.com\/?p=25963","title":{"rendered":"Yeni bir \u0130NDER d\u00f6nemi ba\u015flayacak"},"content":{"rendered":"<p><strong>2018\u2019deki ekonomik konjonkt\u00fcr nedeniyle ulusal bir kimli\u011fe b\u00fcr\u00fcnen \u0130NDER, 2019\u2019da T\u00fcrkiye\u2019deki t\u00fcm in\u015faat\u00e7\u0131lara kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7acak. Dernek, sekt\u00f6re yeni bir soluk getirecek \u2018SPV\u2019 sisteminin hayata ge\u00e7mesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yo\u011funluk verecek.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130NDER Y\u00f6netim Kurulu, y\u0131lsonu de\u011ferlendirmesi i\u00e7in bas\u0131n ile bir araya geldi. Ger\u00e7ekle\u015ftirilen toplant\u0131da a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapan \u0130NDER Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Nazmi Durbakay\u0131m, 24 Haziran se\u00e7imlerinden sonra yeni bir d\u00f6neme giren T\u00fcrkiye\u2019de, derne\u011fin potansiyel g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Sekt\u00f6r\u00fcn d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 verdi\u011fi m\u00fccadelede \u2018yekv\u00fccut\u2019 oldu\u011funa i\u015faret eden Ba\u015fkan Durbakay\u0131m \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin bir\u00e7ok \u015fehrinden <strong>\u0130stanbul \u0130n\u015faat\u00e7\u0131lar Derne\u011fi <\/strong>olarak bilinen \u0130NDER\u2019i arayan meslekta\u015flar\u0131m\u0131z, ayn\u0131 \u00e7at\u0131 alt\u0131nda m\u00fccadelemize destek vermek istedi\u011fini belirtti. \u00dclke genelini yak\u0131ndan ilgilendiren Afet Yasas\u0131 ve \u0130mar Bar\u0131\u015f\u0131 gibi konularda da derne\u011fimizden destek isteyen firmalar\u0131m\u0131z, \u0130NDER\u2019in ulusal bir vizyonda hizmet vermesinin gereklili\u011fini ortaya koydu\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n<p>\u0130n\u015faat sekt\u00f6r\u00fcndeki misyonunu 2019\u2019da T\u00fcrkiye sath\u0131na yayacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan Nazmi Durbakay\u0131m, t\u00fcz\u00fck de\u011fi\u015fikli\u011fine gidilerek \u0130NDER isminin \u201c\u0130n\u015faat\u00e7\u0131lar Derne\u011fi\u201d olarak de\u011fi\u015ftirilece\u011fini ve T\u00fcrkiye\u2019nin her yerinden \u00fcye kaydedilece\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>\u0130NDER\u2019in kamusal hizmet deneyimi oldu\u011funu hat\u0131rlatan Nazmi Durbakay\u0131m konuyla ilgili olarak \u015fu a\u00e7\u0131klamalarda bulundu;<\/p>\n<p><strong>\u201c<\/strong>\u0130lk kuruldu\u011funda sekt\u00f6r\u00fcn tek temsilcisi olarak, kamusal hizmet vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nd\u0131. \u00d6zellikle sekt\u00f6r\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fu darbo\u011fazlarda demir ve \u00e7imento k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu d\u00f6nemlerde kamu taraf\u0131ndan d\u00fczenleyici y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler \u00fcstlendi. Bunun yan\u0131 s\u0131ra (1972) in\u015fat\u00e7\u0131lar\u0131n ba\u011f-kur\u2019lu olabilmeleri i\u00e7in \u0130NDER \u00fcyesi olmas\u0131 \u015fart ko\u015fuldu. Nitekim bu gibi yetkilere sahip olan \u0130NDER\u2019in \u00fcye say\u0131s\u0131 8 bini a\u015ft\u0131. 2006 y\u0131l\u0131nda \u0130NDER\u2019in \u00fcye kay\u0131t defterlerini yenilemesi i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma sonucunda y\u00fczde 90\u2019n\u0131n \u00fcyelikleri silindi. 2016 itibariyle sadece aktif 101 firma \u00fcyesiyle yoluna devam etme karar\u0131 al\u0131nd\u0131 ve yurt genelinde yap\u0131lan yeni \u00fcyelerle birlikte 121 aktif \u00fcyeye ula\u015f\u0131ld\u0131.\u201d<\/p>\n<h2><strong>\u0130NDER 2019\u2019da yeni olu\u015fumlar sunacak<\/strong><\/h2>\n<p>2019\u2019da \u00f6nemli hamleler yap\u0131laca\u011f\u0131na vurgu yapan Ba\u015fkan Durbakay\u0131m \u201cMesela 2019 yeni bir proje \u00fcretim sistemin hayata ge\u00e7mesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z. Yeni hayata ge\u00e7ecek projelerin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 garantiye alacak ve son t\u00fcketici a\u00e7\u0131s\u0131ndan ma\u011fduriyetleri ortadan kald\u0131racak yeni bir sistemin \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in yasal d\u00fczenlemeler i\u00e7in ilgili kurumlara rapor haz\u0131rlad\u0131k. Bu kapsamda projelerin uluslararas\u0131 piyasalarda SPV (Special Purpose Vehicle) ad\u0131 verilen i\u015f ortakl\u0131\u011f\u0131 veya ortak giri\u015fim benzeri \u201ci\u015fe \u00f6zel ge\u00e7ici \u015firketler\u2019 alt\u0131nda geli\u015ftirilmesini \u00f6neriyoruz. Bu sistemde arsa sahipleri de bu \u015firketlere hissedar olacak ve proje finansman\u0131n\u0131n teminat\u0131 olarak da SPV \u015firketinin hisseleri finans \u015firketlerine (bankalara) rehin edilecek\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n<h2><strong>Sekt\u00f6r milli duru\u015f sergiledi<\/strong><\/h2>\n<p>2018 i\u00e7in genel bir de\u011ferlendirme yapan \u0130NDER Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Nazmi Durbakay\u0131m, y\u0131la yasal de\u011fi\u015fiklikler ve finansal geli\u015fmelerin damga vurdu\u011funu belirtti. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yasas\u0131 ve \u0130stanbul imar y\u00f6netmeli\u011findeki de\u011fi\u015fiklikler ile imar bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n sekt\u00f6r geli\u015fimine b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Durbakay\u0131m \u201cKDV ve har\u00e7larda s\u00fcreli indirim, yabanc\u0131ya sat\u0131\u015f i\u00e7in d\u00fczenleme (alt s\u0131n\u0131r d\u00fczenlemesi ve sat\u0131\u015f vaadi s\u00f6zle\u015fmesinin kapsama al\u0131nmas\u0131), Emlak Konut GYO deste\u011fi ve \u0130NDER \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde bir araya gelen derneklerle yap\u0131lan %20 indirim kampanyas\u0131, \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakan\u0131 Say\u0131n Murat Kurum\u2019un bizzat a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de Kazan\u00e7 Vakti kampanyas\u0131, kamu bankalar\u0131n\u0131n faiz indirim kampanyas\u0131, birikmi\u015f mortgage kredilerinin 3 devlet bankas\u0131 (vak\u0131f ziraat halk toplam 3 milyar TL) VDMK vas\u0131tas\u0131yla 2.cil piyasalara arz\u0131 gibi finansal te\u015fvikler sekt\u00f6r\u00fcn ayakta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<h2><strong>2019, sekt\u00f6r i\u00e7in umut y\u0131l\u0131 olacak<\/strong><\/h2>\n<p>2019\u2019un in\u015faat sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in umut y\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Ba\u015fkan Durbakay\u0131m, beklentilerini \u015fu s\u00f6zlerle dile getirdi;<\/p>\n<p>\u201c2019\u2019un konut kredi faizlerinin art\u0131\u015f\u0131 nedeniyle \u00f6telenen sat\u0131\u015flar\u0131n devreye girece\u011fini, ekonomik belirsizlik nedeniyle bekletilen yeni projelerin hayata ge\u00e7ece\u011fi bir y\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 umut ediyoruz. Yabanc\u0131 sat\u0131\u015flar\u0131nda b\u00fcy\u00fck beklentilerimiz var. Ancak 2018\u2019de te\u015fvik edilen yabanc\u0131lar\u0131n bekledi\u011fi bir tek \u015fey kald\u0131; O da \u2018M\u00fcktesep Hak\u2019. Yurtd\u0131\u015f\u0131 sat\u0131\u015flarda ise kesinlikle yeni rekor seviyelere \u00e7\u0131k\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00fclkemize en az 15-20 milyar dolar d\u00f6vizi giri\u015fi sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz. Yurtd\u0131\u015f\u0131 sat\u0131\u015f\u0131n ihracat say\u0131lmas\u0131yla birlikte 50 bin \u00fczeri sat\u0131\u015f ve 20-30 milyar dolarl\u0131k d\u00f6viz girdisi ise \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 3 y\u0131ll\u0131k hedef olarak belirledik.<\/p>\n<p>Yurti\u00e7i sat\u0131\u015flarda yeni rekor beklentimiz, 2019 y\u0131l\u0131nda da s\u00fcr\u00fcyor. Ancak bunun daha ger\u00e7ek\u00e7i olmas\u0131 i\u00e7in baz\u0131 yasal d\u00fczenlemeler ve mikro bazda ekonomik iyile\u015fmelere ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu da biliyoruz.<\/p>\n<p>Mesela, KDV ve har\u00e7 oranlar\u0131nda sa\u011flanan indirimin s\u00fcrekli olmas\u0131 gibi. 2018 y\u0131l\u0131nda devreye giren \u00f6nlemler paketi i\u00e7indeki KDV ve tapu al\u0131m sat\u0131m har\u00e7lar\u0131nda yap\u0131lan ge\u00e7ici s\u00fcreli indirimler, daha ziyade 2. El konut ve i\u015fyeri sat\u0131\u015flar\u0131na faydal\u0131 olmakla beraber sekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fcn rahat nefes almas\u0131nda b\u00fcy\u00fck yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Arzumuz, s\u00f6z konusu te\u015fvikin 2019 y\u0131l\u0131nda s\u00fcrekli olarak ve sadece 1. El konut ve i\u015f yerlerinde uygulanmas\u0131d\u0131r. Di\u011fer taraftan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcnde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcme ve T\u00fcrkiye ekonomisine s\u00fcrekli destek sa\u011flanmas\u0131 bekleniyorsa arsa, demir \u00e7imento gibi ana maliyet kalemlerinin makul ve mant\u0131kl\u0131 seviyelerde olmas\u0131 gerekmektedir. Buna ek olarak konut al\u0131c\u0131lar\u0131n \u00fczerindeki en \u00f6nemli y\u00fck olan konut kredi faizlerinin de katlan\u0131labilir seviyede olmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Ticari kredi faiz oranlar\u0131nda ya\u015fanan gerilemenin konut kredi faiz oranlar\u0131nda da ya\u015fanmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Nazmi Durbakay\u0131m y\u00fczde 25 seviyelerindeki bireysel mevduat faizlerinin konut sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>\u201c2018\u2019in ortas\u0131ndan sonra ya\u015fanan ekonomik darbo\u011faz nedeniyle maliyet art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 fiyatlara yans\u0131tmayan in\u015faat\u00e7\u0131lar, 2019\u2019da yapaca\u011f\u0131 yeni projelere yeni fiyatlarla ba\u015flayacakt\u0131r\u201d diyerek beklentilerini dile getiren Nazmi Durbakay\u0131m \u00f6ng\u00f6r\u00fclerine \u015f\u00f6yle devam etti;<\/p>\n<p>\u201c\u00d6ng\u00f6r\u00fcm\u00fcz 2019\u2019da fiyatlar\u0131n y\u00fczde 25-35 seviyesinde artaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. Di\u011fer taraftan Kanal \u0130stanbul gibi devasa bir proje ile birlikte, ger\u00e7ekle\u015fecek yeni projelerde yatay mimarinin a\u011f\u0131rl\u0131k kazanaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. 2019\u2019da sekt\u00f6r\u00fcn ger\u00e7ek dinamiklerine kavu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 umuyoruz. Bakan\u0131m\u0131z Say\u0131n Murat Kurum\u2019un alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi gibi 2019\u2019da her \u00f6n\u00fcne gelen in\u015faat\u00e7\u0131 olamayacak, her in\u015faat\u00e7\u0131 istedi\u011fi projeyi istedi\u011fi yere in\u015fa edemeyecek. \u201c<\/p>\n<h2><strong>Yap\u0131sal sorunlar zaman\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmeliydi<\/strong><\/h2>\n<p>Toplant\u0131da gayrimenkul sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc de\u011ferlendiren \u0130NDER Ba\u015fkan Vekili Engin Ke\u00e7eli, 2010-2016 d\u00f6neminde ciddi bir konut balonu oldu\u011funa y\u00f6nelik izlenim oldu\u011funu ifade etti. Son 3 y\u0131ld\u0131r sekt\u00f6rde ya\u015fanan geli\u015fmelerin, bu izlenimin do\u011frulu\u011funu teyit etti\u011fine vurgu yapan Engin Ke\u00e7eli, konut piyasas\u0131ndaki arz talep dengesizli\u011finin balon olu\u015fumunun temel nedeni oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n<p>\u201cGelinen noktada konut \u00fcreticileri ve bankalar\u0131n k\u0131smi finansal ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar ya\u015fayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor\u201d \u015feklinde de\u011ferlendiren Ke\u00e7eli, sekt\u00f6r\u00fcn \u00f6z ele\u015ftiride bulunmas\u0131 gerekti\u011fini ve i\u015fler iyi giderken yap\u0131sal sorunlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>Sekt\u00f6rdeki balon alg\u0131s\u0131n\u0131n en \u00f6nemli nedenini, piyasan\u0131n \u2018bankac\u0131l\u0131k, enerji, t\u00fct\u00fcn\u2019 gibi reg\u00fcle edilmemesine ba\u011flayan Engin Ke\u00e7eli, acilen bir denetim ve d\u00fczenleme mekanizmas\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 gerekti\u011fine vurgu yapt\u0131. Arsa, in\u015faat, finansman ve m\u00fclkiyet edinme ili\u015fkisinin \u00e7ok iyi kurgulanmas\u0131 ve proje ba\u015flamadan koordine edilmesi gerekti\u011fini belirten Engin Ke\u00e7eli konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc \u201cKonut geli\u015ftiricilerini piyasa ile ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakmak en do\u011fru yakla\u015f\u0131m de\u011fil. \u0130stihdam a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda konut geli\u015ftirme faaliyeti, kamusal \u00f6nemi olan bir faaliyettir. Di\u011fer taraftan in\u015faat\u0131n \u00e7ok say\u0131da sekt\u00f6rle ili\u015fkili olmas\u0131 ve son y\u0131llarda b\u00fcy\u00fcme-istihdam dinamikleri \u00fczerindeki etkinli\u011finin artmas\u0131 da \u00e7ok \u00f6nemli bir ger\u00e7ektir. Bu kapsamda, en ge\u00e7 2-3 y\u0131l i\u00e7inde tam olarak toparlanabilecek konut-in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc, bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlarla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakmak do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 gibi turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda, devletin yakla\u015f\u0131m\u0131 destekleyici olmu\u015f ve sekt\u00f6r tekrar alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u201d<\/p>\n<h2><strong>Uzun d\u00f6nemli destek gerekiyor<\/strong><\/h2>\n<p>Sekt\u00f6re uzun d\u00f6nemli bir plan \u00e7er\u00e7evesinde makul bir destek sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Ke\u00e7eli, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisini de dile getirdi: \u201cMevcut stoku belli bir finansal destek ile ta\u015f\u0131yarak, fiyatlar istikrar kazan\u0131nca stokun elden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in piyasa yap\u0131c\u0131 bir faaliyet olarak da tasarlanabilir.\u201d<\/p>\n<p>Sekt\u00f6r\u00fcn i\u00e7indeki durumun pozitif anlamda faydal\u0131 olabilece\u011fine de dikkat \u00e7eken Engin Ke\u00e7eli \u201cBug\u00fcnk\u00fc tabloyu, konut fiyatlar\u0131n\u0131n piyasa ko\u015fullar\u0131nda d\u00fczeltilmesi i\u00e7in ola\u011fan bir s\u00fcre\u00e7 olarak de\u011ferlendirmek de m\u00fcmk\u00fcn\u201d yorumunda bulundu.<\/p>\n<p>Konutun s\u0131radan bir \u00fcr\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Engin Ke\u00e7eli \u201cDayan\u0131kl\u0131 bir mal olan konutun \u00fcretim\/t\u00fcketim s\u00fcre\u00e7leri nedeniyle kendine has \u00f6zellikleri bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle dayan\u0131kl\u0131 t\u00fcketim mal\u0131 olan konutun bir \u00f6zelli\u011fi de yat\u0131r\u0131m arac\u0131 olarak da kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Sermayenin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc h\u0131zl\u0131 ve y\u00fcksek getirili ekonomik alanlara y\u00f6nelmesi nedeniyle, ge\u00e7ti\u011fimiz on y\u0131lda konut piyasas\u0131nda bir alt\u0131na h\u00fccum d\u00f6nemi ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Ke\u00e7eli, orta-y\u00fcksek gelir grubunun ya\u015fam kalitesini geli\u015ftiren bu d\u00f6nemin, ayn\u0131 zamanda bir spek\u00fclasyon ve y\u00fcksek kazan\u00e7 d\u00f6nemi olarak da nitelendirilebilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><strong><u>\u0130NDER ARA\u015eTIRMA DEPARTMANI TARAFINDAN HAZIRLANAN <\/u><\/strong><strong><u>2018 RAKAMSAL VER\u0130LER<\/u><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>T\u00fcrkiye genelinde 2018 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk 10 ay\u0131nda toplam 1 milyon 148 bin 747 adet konut sat\u0131ld\u0131. 2017 y\u0131l\u0131nda ise toplam 1 milyon 409 bin 314 konut sat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/li>\n<li>Konut kredileri hacmi 198 milyar TL\u2019yi a\u015ft\u0131. Bu kredilerdeki kamu bankalar\u0131n\u0131n pay\u0131 2017 y\u0131l\u0131nda %45,6 iken 2018\u2019de %48 i a\u015ft\u0131.<\/li>\n<li>Yabanc\u0131lara sat\u0131\u015f yakla\u015f\u0131k 30.000 adet ve 6 milyar USD mertebelerinde. 2017 y\u0131l\u0131nda bu rakam 22.234 idi.<\/li>\n<li>T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re in\u015faat maliyet endeksi (\u0130ME), 2018 y\u0131l\u0131 Eyl\u00fcl&#8217;de bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 5,88, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 39,66 artt\u0131. Bir \u00f6nceki aya g\u00f6re de malzeme endeksi y\u00fczde 8, i\u015f\u00e7ilik endeksi y\u00fczde 0,46 artt\u0131. Ayr\u0131ca, bir \u00f6nceki senenin ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re malzeme endeksi y\u00fczde 50,04, i\u015f\u00e7ilik endeksi y\u00fczde 17,24 artm\u0131\u015ft\u0131.<\/li>\n<li>Bina in\u015faat\u0131 maliyet endeksi, bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 6,17, bir \u00f6nceki senenin ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 38,06 artt\u0131. Bir \u00f6nceki aya g\u00f6re malzeme endeksi y\u00fczde 8,50, i\u015f\u00e7ilik endeksi y\u00fczde 0,42 oran\u0131nda artt\u0131. Ayr\u0131ca, bir \u00f6nceki senenin ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re malzeme endeksi y\u00fczde 48,02, i\u015f\u00e7ilik endeksi y\u00fczde 17,10 artt\u0131.<\/li>\n<li>Konut projeleri kapsam\u0131nda veya m\u00fcnferiden imar durumu ya da ticari gereklilik nedeniyle geli\u015ftirilen ticari \u00fcnitelere olan talep de aynen konutta oldu\u011fu gibi azalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><u>\u0130NDER ARA\u015eTIRMA DEPARTMANI TARAFINDAN HAZIRLANAN <\/u><\/strong><strong><u>2019 BEKLENT\u0130LER\u0130<\/u><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Konut fiyatlar\u0131 <em>2004\u2019de oldu\u011fu gibi -yeni konut projeleri olmad\u0131\u011f\u0131ndan- <\/em>daha <em>h\u0131zl\u0131 <\/em>artacak. <em>Ayr\u0131ca<\/em> kira art\u0131\u015f oranlar\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131klanan \u00dcFE oran\u0131 ile kira oranlar\u0131ndaki art\u0131\u015f, yat\u0131r\u0131m geri d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcrelerini k\u0131saltacak. \u015e\u00f6yle ki, ge\u00e7ti\u011fimiz d\u00f6nemde konut kiralar\u0131 sat\u0131\u015f fiyat\u0131na g\u00f6re geride kalm\u0131\u015ft\u0131. 25-30 y\u0131l\u0131 g\u00f6ren geri d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcreleri var idi, \u015fimdi y\u00fcksek enflasyon nedeniyle kiralar h\u0131zl\u0131 y\u00fckselecek ve h\u0131zla tekrar 15-20 y\u0131llar\u0131 g\u00f6rece\u011fiz. Bu durumda konutu tekrar cazip k\u0131lacak.<\/li>\n<li>Sekt\u00f6rde ya\u015fanan s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in f\u0131rsatlar olu\u015fturabilir. Zira maliyetlerdeki art\u0131\u015flar hen\u00fcz fiyatlara yans\u0131mam\u0131\u015f durumda.<\/li>\n<li>Gayrimenkul yat\u0131r\u0131m\u0131 yapacak olan t\u00fcm taraflar gerek geli\u015ftiriciler gerek al\u0131c\u0131lar gerekse m\u00fcteahhitler, potansiyel faiz oran\u0131 art\u0131\u015flar\u0131 ve belirsiz jeopolitik ortamdan korunma konusunda dikkatli davranmal\u0131 ve yat\u0131r\u0131mlarda uzun vadeli, g\u00fcvenli gelir aray\u0131\u015f\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><u>\u0130NDER ARA\u015eTIRMA DEPARTMANI TARAFINDAN HAZIRLANAN <\/u><\/strong><strong><u>2019 \u0130\u00c7\u0130N \u00d6NER\u0130LER<\/u><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Yerel se\u00e7imlerle birlikte yeni b\u00fct\u00fcnc\u00fcl politikalar\u0131n devreye girece\u011fi beklenmektedir. \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 Planlama ve kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm uygulamalar\u0131 i\u00e7in olu\u015fturduklar\u0131 stratejilerini uzun ve k\u0131sa vadeli politikalar olarak \u00e7ok s\u00fcratli bir \u015fekilde uygulamaya koyaca\u011f\u0131n\u0131 \u00fcmit ediyoruz.<\/li>\n<li>Bakanl\u0131\u011f\u0131n \u201cYap\u0131 m\u00fcteahhitlerinde s\u0131n\u0131flaman\u0131n yap\u0131lmas\u0131\u201d i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n y\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011fine hayat bulmas\u0131n\u0131 temenni ediyoruz.<\/li>\n<li>GM sertifikas\u0131 i\u00e7in \u201cyeni yap\u0131land\u0131rma sistemleri\u201d yap\u0131lmal\u0131, uygulanan gayrimenkul sertifikas\u0131 modeli tekrar ele al\u0131narak denenmeli.<\/li>\n<li>Senetli konut sat\u0131\u015f\u0131 artacak ancak bu zaten s\u0131k\u0131\u015f\u0131k olan firmalar\u0131n \u00fczerindeki riski art\u0131racakt\u0131r. Bunun olmamas\u0131 i\u00e7in, \u00f6nlem al\u0131nmal\u0131.<\/li>\n<li>Vergi ve tapu harc\u0131 indiriminin kal\u0131c\u0131 olmas\u0131 sa\u011flanmal<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2018\u2019deki ekonomik konjonkt\u00fcr nedeniyle ulusal bir kimli\u011fe b\u00fcr\u00fcnen \u0130NDER, 2019\u2019da T\u00fcrkiye\u2019deki t\u00fcm in\u015faat\u00e7\u0131lara kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7acak. Dernek, sekt\u00f6re yeni bir soluk getirecek \u2018SPV\u2019 sisteminin hayata ge\u00e7mesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yo\u011funluk verecek. \u0130NDER Y\u00f6netim Kurulu, y\u0131lsonu de\u011ferlendirmesi i\u00e7in bas\u0131n ile bir araya geldi. Ger\u00e7ekle\u015ftirilen toplant\u0131da a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapan \u0130NDER Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Nazmi Durbakay\u0131m, 24 Haziran se\u00e7imlerinden sonra [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25964,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[5388],"tags":[62,8848,12648,12649,80,5436],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25963"}],"collection":[{"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25963"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25963\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25965,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25963\/revisions\/25965"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/emlaktuel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}